ఇద్దరి కంటే ఎక్కువ మంది పిల్లలు ఉన్నవారిని స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో పోటీ చేయకుండా అనర్హులుగా ప్రకటించే నిబంధనలపై సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. మారుతున్న జనాభా పరిస్థితుల నేపథ్యంలో ఇలాంటి నిబంధనలు తమ ప్రాసంగికతను కోల్పోయాయని అభిప్రాయపడింది. 2003 నాటి తీర్పును పునఃపరిశీలించేందుకు ఈ అంశాన్ని విస్తృత ధర్మాసనానికి పంపించింది.
జస్టిస్ పి.ఎస్. నరసింహ, జస్టిస్ అలోక్ ఆరాధే ధర్మాసనం మహారాష్ట్రకు చెందిన మాజీ సర్పంచ్ మంగళ భీంరావు ఇంగ్లే దాఖలు చేసిన అప్పీల్పై విచారణ సందర్భంగా ఈ వ్యాఖ్యలు చేసింది. మూడో సంతానం ఉన్న కారణంగా ఆమె సర్పంచ్ ఎన్నిక చెల్లదంటూ గతంలో తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని సవాలు చేశారు.
గత తీర్పు, ప్రస్తుత పరిస్థితులు
2003లో జావేద్ వర్సెస్ హర్యానా రాష్ట్రం కేసులో ఇద్దరి కంటే ఎక్కువ మంది పిల్లలు ఉన్నవారిని పంచాయతీ ఎన్నికల్లో పోటీ చేయకుండా అనర్హులుగా ప్రకటించే నిబంధనను సుప్రీంకోర్టు సమర్థించింది. ఇప్పుడు ఆ తీర్పును ప్రస్తుత పరిస్థితులకు అనుగుణంగా పునఃపరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉందని తాజా ధర్మాసనం పేర్కొంది.
భారత్లో మొత్తం సంతానోత్పత్తి రేటు 2003లో 3.02గా ఉండగా, 2024 నాటికి 1.9కి పడిపోయిందని కోర్టు గుర్తుచేసింది. జనాభా నియంత్రణ పేరుతో దంపతుల సంతాన నిర్ణయాలపై ఒత్తిడి చేయడం, మహిళల రాజకీయ ప్రాతినిధ్యాన్ని దెబ్బతీయడం సరికాదని అభిప్రాయపడింది.
తదుపరి నిర్ణయం విస్తృత ధర్మాసనానిదే
అయితే, దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న రెండు పిల్లల నిబంధనలను సుప్రీంకోర్టు రద్దు చేయలేదు. ఈ అంశంపై విస్తృత ధర్మాసనం తదుపరి నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంది. అప్పటి వరకు మహారాష్ట్ర సర్పంచ్ మంగళ ఇంగ్లే ఎన్నికను రద్దు చేసిన హైకోర్టు ఉత్తర్వులపై స్టే కొనసాగనుంది.
సుప్రీంకోర్టుకు సంబంధించిన ప్రతినిధి చిత్రాలు. సోషల్ మీడియా క్యాప్షన్: ఇద్దరి కంటే ఎక్కువ పిల్లలుంటే ఎన్నికల్లో అనర్హతా 2003 నాటి తీర్పుపై మళ్లీ సమీక్షకు సిద్ధమైన సుప్రీంకోర్టు
ఇద్దరి కంటే ఎక్కువ పిల్లలున్న వారిని స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో పోటీ చేయకుండా అనర్హులుగా ప్రకటించే నిబంధనలపై సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. మారుతున్న జనాభా పరిస్థితుల నేపథ్యంలో ఈ నిబంధనలు తమ ప్రాసంగికతను కోల్పోయాయని అభిప్రాయపడింది. 2003 నాటి తీర్పును పునఃపరిశీలించేందుకు ఈ అంశాన్ని విస్తృత ధర్మాసనానికి పంపించింది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఇద్దరి కంటే ఎక్కువ పిల్లలుంటే ఎన్నికల్లో పోటీ చేయవచ్చా?
ప్రస్తుతం ఉన్న నిబంధనల ప్రకారం అనర్హులుగా ప్రకటించే అవకాశం ఉంది. అయితే, ఈ నిబంధనల ప్రాసంగికతపై సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది మరియు 2003 నాటి తీర్పును పునఃపరిశీలించేందుకు విస్తృత ధర్మాసనానికి సిఫార్సు చేసింది. తుది నిర్ణయం దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.