అక్షరవేకువ: రైల్వేలో ఆధునిక సదుపాయాలు.. కూలీలకు తగ్గుతున్న ఉపాధి అవకాశాలు

రైల్వే స్టేషన్లలో ప్రయాణికుల సామాన్లను మోస్తూ జీవనం సాగించే కూలీలకు ఆధునిక సదుపాయాలు కొత్త సమస్యలను తెచ్చిపెడుతున్నాయి. చక్రాలున్న బ్యాగులు, లిఫ్టులు, ఎస్కలేటర్లు, ఇతర రవాణా సదుపాయాల వినియోగం పెరగడంతో గతంలో మాదిరిగా కూలీల అవసరం ఉండటం లేదు. ఫలితంగా వారి రోజువారీ ఆదాయం తగ్గి కుటుంబ పోషణ భారంగా మారుతోంది.

రోజంతా పని కోసం ఎదురుచూపులు

ఉత్తరప్రదేశ్లోని లక్నో చార్బాగ్ రైల్వే స్టేషన్లో పనిచేస్తున్న ఉమేశ్ మౌర్య వంటి కూలీలు పని దొరకక ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. సుమారు 12 ఏళ్లుగా కూలీగా పనిచేస్తున్న ఆయనకు గతంలో రోజుకు రూ.600కు పైగా సంపాదించేవారు. ప్రస్తుతం ఒక్క ప్రయాణికుడి సామాన్లు మోసే అవకాశం కోసం కూడా ఎదురుచూడాల్సి వస్తోందని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఆదాయం తగ్గడంతో కుటుంబ అవసరాలను తీర్చడం కష్టంగా మారిందని, ప్రత్యామ్నాయంగా విద్యుత్ ఆటో కొనుగోలు చేసి జీవనోపాధి పొందాలని ఆలోచిస్తున్నట్లు వెల్లడించారు.

సాంకేతికతతో మారుతున్న పరిస్థితులు

గతంలో రైలు ప్రయాణాల సమయంలో భారీ పెట్టెలు, ట్రంకులు తీసుకెళ్లేవారు. వాటిని రైలు బోగీల వరకు చేర్చడానికి కూలీల సహాయం తప్పనిసరిగా అవసరమయ్యేది. ఇప్పుడు తేలికైన సామాన్లు, చక్రాలున్న ట్రాలీ బ్యాగులు అందుబాటులోకి రావడంతో ప్రయాణికులు తమ వస్తువులను తామే తీసుకెళ్తున్నారు. స్టేషన్లలో లిఫ్టులు, ఎస్కలేటర్లు వంటి సదుపాయాలు పెరగడం కూడా కూలీల పనిపై ప్రభావం చూపుతోంది.

వృద్ధాప్యంలో ప్రత్యామ్నాయాలు

చార్బాగ్ స్టేషన్లో పనిచేస్తున్న వికాస్ కటియార్ వంటివారు 50 ఏళ్లు దాటిన తర్వాత కొత్త వృత్తిలో స్థిరపడటం కష్టమవుతోందని తెలిపారు. తన కుమారుడికి రూ.80 వేల ఆర్థిక సహాయం అందించి, స్టేషన్ వెలుపల టీ దుకాణం ప్రారంభించేందుకు తోడ్పడ్డానని చెప్పారు. ఆ దుకాణం ద్వారా వచ్చే ఆదాయం కుటుంబానికి కొంత ఊరటనిస్తోందని వివరించారు.

ఆదాయం తగ్గడంతో కొందరు కూలీలు పార్సిళ్ల రవాణా వంటి ప్రత్యామ్నాయ పనులపై ఆధారపడుతున్నారు. తమకు తగిన వసతి, పారిశుద్ధ్య సదుపాయాలు, వృద్ధాప్యంలో ఆర్థిక భద్రత కల్పించాలని వారు కోరుతున్నారు. రైల్వేలో గ్రూప్-డి ఉద్యోగాల ద్వారా శాశ్వత ఉపాధి కల్పించాలని కార్మిక సంఘాల ప్రతినిధులు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.

కొత్త సాంకేతిక సదుపాయాలను పూర్తిగా నిలిపివేయడం కంటే, వాటి వల్ల జీవనోపాధి కోల్పోతున్న కార్మికులకు ప్రత్యామ్నాయ అవకాశాలు కల్పించడం కీలకం కానుంది. నైపుణ్య శిక్షణ, ఇతర పనుల్లో ఉపాధి, సామాజిక భద్రత వంటి చర్యలు వారికి తోడ్పడగలవు. రైల్వే ఆధునికీకరణ ప్రయాణికులకు మెరుగైన సేవలు అందించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. అదే సమయంలో, ఎన్నో ఏళ్లుగా ఈ రంగంపై ఆధారపడి జీవిస్తున్న కూలీల సమస్యలను కూడా పరిష్కరించాలి. కొత్త సాంకేతికత వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలతో పాటు, సంప్రదాయ వృత్తులపై ఆధారపడిన కుటుంబాలకు జీవనోపాధి భద్రత కల్పించే విధానాలను రూపొందించాలి.