అక్షరవేకువ: దుర్గాష్టమి నేడు - మహాష్టమి, కన్యా పూజ, సంధి పూజ విశిష్టత

శరన్నవరాత్రుల్లో అత్యంత ప్రాధాన్యం కలిగిన పర్వదినాల్లో దుర్గాష్టమి ఒకటి. 2026లో దుర్గాష్టమిని సోమవారం నిర్వహిస్తున్నారు. ఈ రోజును మహాష్టమి అని కూడా పిలుస్తారు. దుర్గాదేవిని భక్తిశ్రద్ధలతో పూజించి, ఉపవాసాలు పాటించి, పుష్పాంజలి సమర్పించడం సంప్రదాయం. ప్రాంతీయ పంచాంగాల ఆధారంగా పూజా సమయాల్లో స్వల్ప మార్పులు ఉండవచ్చు. ఢిల్లీలోని పంచాంగం ప్రకారం అష్టమి తిథి సోమవారం ఉదయం 8.27 గంటలకు ప్రారంభమై, మంగళవారం ఉదయం 10.51 గంటలకు ముగుస్తుంది. ఈ లెక్కల ప్రకారం మహాష్టమి పూజలు నిర్వహిస్తున్నారు. మహాష్టమి పూజా సమయం ఉదయం సుమారు 6.24 నుండి 10.51 గంటల వరకు ఉండగా, సంధి పూజ ఉదయం సుమారు 10.27 నుండి 11.15 గంటల వరకు ఉంటుంది. ఈ సమయాలు ఢిల్లీ పంచాంగం ఆధారంగా పేర్కొన్నవి. హైదరాబాద్తో సహా ఇతర ప్రాంతాల భక్తులు తమ స్థానిక పంచాంగం ప్రకారం పూజా సమయాలను నిర్ధారించుకోవాలి.

భక్తులు ఉదయాన్నే స్నానమాచరించి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించి దుర్గాదేవిని పూజిస్తారు. పూలు, పండ్లు, ధూపదీపాలు, నైవేద్యాలను సమర్పించి అమ్మవారి అనుగ్రహం కోసం ప్రార్థిస్తారు. నవరాత్రి ఉపవాసం పాటించేవారు తమ కుటుంబ ఆచారాలు, ఆరోగ్య పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఉపవాస నియమాలను అనుసరిస్తారు. పశ్చిమ బెంగాల్తో సహా పలు ప్రాంతాల్లో పుష్పాంజలికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. భక్తులు మంత్రోచ్ఛారణల మధ్య అమ్మవారికి పూలు సమర్పిస్తారు. అనంతరం హారతి ఇచ్చి, కుటుంబ సుఖశాంతులు, ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం కలగాలని కోరుకుంటారు. దుర్గాష్టమి సందర్భంగా నిర్వహించే కన్యా పూజలో చిన్నారులను దుర్గాదేవి స్వరూపాలుగా భావించి గౌరవిస్తారు. సంప్రదాయం ప్రకారం బాలికలకు పాదపూజ చేసి, తిలకం దిద్ది, పూలు సమర్పించి, భోజనం లేదా ప్రసాదం అందిస్తారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో పూరీ, హల్వా, శనగలతో కూడిన ఆహారాన్ని నైవేద్యంగా ఇచ్చి, బాలికలకు కానుకలు అందజేస్తారు. ఈ ఆచారం స్త్రీశక్తికి గౌరవం ఇవ్వడం, దైవత్వాన్ని ఆరాధించడం అనే భావనలను ప్రతిబింబిస్తుంది. కన్యా పూజను అష్టమి రోజున లేదా నవమి రోజున నిర్వహించే సంప్రదాయాలు ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతాయి.

అష్టమి, నవమి తిథుల మధ్య సంధికాలంలో నిర్వహించే పూజను సంధి పూజ అంటారు. ఈ సమయం మొత్తం 48 నిమిషాలు ఉంటుందని సంప్రదాయ విశ్వాసం. అష్టమి చివరి 24 నిమిషాలు, నవమి ప్రారంభంలోని 24 నిమిషాలను సంధికాలంగా పరిగణిస్తారు. పురాణ కథనం ప్రకారం, ఈ సమయంలో దుర్గాదేవి చాముండ రూపంలో చండ, ముండ అనే రాక్షసులను సంహరించిందని విశ్వసిస్తారు. అందుకే సంధి పూజలో అమ్మవారికి ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు. కొన్ని సంప్రదాయాల్లో 108 దీపాలు వెలిగించడం, 108 కమల పుష్పాలు సమర్పించడం వంటి ఆచారాలు ఉన్నాయి. మహాష్టమి సందర్భంగా భక్తులు దుర్గాదేవిని ఆరాధిస్తూ ధైర్యం, శక్తి, శాంతి, కుటుంబ శ్రేయస్సు కలగాలని ప్రార్థిస్తారు. ప్రాంతీయ ఆచారాలు, పంచాంగాల ప్రకారం పూజా విధానాలు మారవచ్చని భక్తులు గమనించాలి.