దేశ సమైక్యత, 'ఒకే దేశం - ఒకే చట్టం' నినాదం కోసం పోరాడిన డాక్టర్ శ్యామ ప్రసాద్ ముఖర్జీ 71వ వర్ధంతిని దేశవ్యాప్తంగా జరుపుకుంటున్నారు. 1953లో కాశ్మీర్ జైలులో అనుమానాస్పద పరిస్థితుల్లో మరణించిన ముఖర్జీ, తన ఆశయాల కోసం ప్రాణత్యాగం చేశారు.
భారతదేశపు సమైక్యతకు ప్రతీకగా నిలిచిన డాక్టర్ శ్యామ ప్రసాద్ ముఖర్జీ, ఆర్టికల్ 370 ద్వారా కాశ్మీర్కు కల్పించిన ప్రత్యేక ప్రతిపత్తిని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. "ఏక్ దేశ్ మే దో విధాన్, దో ప్రధాన్, దో నిషాన్ నహీ చలేంగే" అనే ఆయన నినాదం అప్పట్లో దేశవ్యాప్తంగా ప్రతిధ్వనించింది. కాశ్మీర్కు ప్రత్యేక జెండా, ప్రత్యేక ప్రధానమంత్రి ఉండటం, ఇతర రాష్ట్రాల ప్రజలు కాశ్మీర్లోకి వెళ్లడానికి పర్మిట్ అవసరం కావడం వంటి అంశాలను ఆయన ప్రశ్నించారు.
ప్రత్యేక ప్రతిపత్తిని వ్యతిరేకిస్తూ 1953 మే 11న ముఖర్జీ పర్మిట్ లేకుండానే కాశ్మీర్లోకి ప్రవేశించారు. సరిహద్దు వద్ద అరెస్ట్ చేయబడి, శ్రీనగర్ జైలులో నిర్బంధించబడ్డారు. జూన్ 23, 1953న ఆయన పోలీసు కస్టడీలోనే మరణించారు. అధికారికంగా గుండెపోటుగా ప్రకటించినా, కుటుంబ సభ్యులు, అనుచరులు దీనిని అంగీకరించలేదు.
ముఖర్జీ తల్లి జోగ్మాయా దేవి, ప్రధానమంత్రి నెహ్రూకు లేఖ రాసి విచారణ కోరినా, ప్రభుత్వం స్పందించలేదు. ఈ నేపథ్యంలో ఆయన మరణం ఇప్పటికీ అనుమానాస్పదంగానే పరిగణించబడుతోంది. ఆయన మరణం దేశవ్యాప్తంగా తీవ్ర నిరసనలకు దారితీసింది.
ముఖర్జీ ఆశయాలు, ఆయన త్యాగం ఫలితంగానే కాశ్మీర్లోకి ప్రవేశించడానికి అవసరమైన పర్మిట్ నిబంధనను ప్రభుత్వం తొలగించింది. దేశ సమైక్యత కోసం, ఏకీకృత చట్టాల అమలు కోసం తన జీవితాన్ని అంకితం చేసిన డాక్టర్ శ్యామ ప్రసాద్ ముఖర్జీ సేవలను ఈ సందర్భంగా స్మరించుకుంటున్నారు.
