ప్రపంచవ్యాప్తంగా కొనసాగుతున్న సంఘర్షణలను సైనిక చర్యలతో పరిష్కరించలేమని, వాటికి దౌత్యపరమైన మార్గాల ద్వారా పరిష్కారం కనుగొనాలని భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ స్పష్టం చేశారు. అమెరికాలోని అట్లాంటాలో జరిగిన జీ20 విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశంలో ఆయన ఈ కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. ప్రపంచ దేశాలు ఇంధన మార్కెట్లలో స్థిరత్వాన్ని కాపాడటంతో పాటు, సరఫరా వ్యవస్థలను మరింత విస్తృతం చేసుకోవాలని సూచించారు.
ప్రపంచంలో ప్రస్తుతం రెండు ప్రధాన సంఘర్షణలు అంతర్జాతీయంగా తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయని జైశంకర్ పేర్కొన్నారు. రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, పశ్చిమాసియాలో కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలను ప్రస్తావిస్తూ, సైనిక పరిష్కారాల కంటే చర్చలు, దౌత్య మార్గాలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని అన్నారు. ఈ సమస్యల ప్రభావం యుద్ధం జరుగుతున్న దేశాలకే పరిమితం కాకుండా ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాణిజ్యం, రవాణా, ఇంధన సరఫరాపై పడుతోందని వివరించారు.
ఇంధన సరఫరా వ్యవస్థల్లో రాజకీయ జోక్యం, కృత్రిమ అంతరాయాలు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతున్నాయని జైశంకర్ ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ముఖ్యంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు (గ్లోబల్ సౌత్) ఇంధన కొరత, ధరల పెరుగుదల భారాన్ని అధికంగా భరించాల్సి వస్తోందన్నారు. ఆహార ధాన్యాల రవాణాలో నల్ల సముద్ర ప్రాంతంలో ఎదురవుతున్న సమస్యలు, పర్షియన్ గల్ఫ్, ఎర్ర సముద్ర ప్రాంతాల్లో ఎరువుల సరఫరాకు ఏర్పడుతున్న అంతరాయాలను కూడా ఆయన ప్రస్తావించారు.
ప్రపంచ దేశాలు నిత్యావసర వస్తువుల ఉత్పత్తి కోసం ఒకే ప్రాంతంపై ఆధారపడకుండా, వివిధ దేశాల్లో ఉత్పత్తి కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేసుకోవాలని జైశంకర్ సూచించారు. ప్రపంచ సరఫరా వ్యవస్థలను మరింత విస్తృతం చేయాలి. ఉత్పత్తి, తయారీ రంగాలను వివిధ దేశాలకు విస్తరించాలి. పారిశ్రామిక అభివృద్ధికి ప్రతి దేశానికి అవకాశం కల్పించాలి. అన్యాయమైన వాణిజ్య పద్ధతులు, పోటీని అడ్డుకునే చర్యలను నిరోధించాలి. ప్రపంచ మార్కెట్లలో రాజకీయ జోక్యాన్ని తగ్గించాలి.
మహమ్మారులు, యుద్ధాలు, వాతావరణ మార్పులు వంటి పరిణామాలు సరఫరా వ్యవస్థలను దెబ్బతీసే ప్రమాదం ఉన్నందున, ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను సిద్ధం చేసుకోవడం అవసరమని ఆయన వివరించారు.
జీ20 సమావేశం సందర్భంగా అమెరికా, జపాన్, ఆస్ట్రేలియా విదేశాంగ మంత్రులతో కలిసి జైశంకర్ క్వాడ్ విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశంలోనూ పాల్గొన్నారు. ఈ సందర్భంగా సరఫరా వ్యవస్థల పటిష్టత, సాంకేతికత, కీలక ఖనిజాలు, ఇంధన భద్రత, ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో ఆర్థిక సహకారం వంటి అంశాలపై చర్చించారు. అలాగే రష్యా విదేశాంగ మంత్రి సెర్గీ లావ్రోవ్తోనూ జైశంకర్ సమావేశమై ఉక్రెయిన్ సంఘర్షణ, గల్ఫ్ ప్రాంత పరిస్థితులు, అంతర్జాతీయ అంశాలపై చర్చించారు.
రెండు రోజుల పాటు జరిగిన జీ20 విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశం కీలక అంశాలపై చర్చలతో ముగిసినప్పటికీ, అన్ని దేశాల మధ్య ఏకాభిప్రాయం కుదరలేదు. దీంతో సంయుక్త ప్రకటనకు బదులుగా అమెరికా అధ్యక్ష దేశం తరఫున ఛైర్మన్ ప్రకటన విడుదలైంది. తదుపరి జీ20 దేశాధినేతల సమావేశం 15 తేదీల్లో మియామీలో జరగనుంది.
భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ అట్లాంటాలో జరిగిన జీ20 విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశంలో మాట్లాడుతూ, ప్రపంచవ్యాప్తంగా కొనసాగుతున్న సంఘర్షణలను సైనిక చర్యలతో పరిష్కరించలేమని, వాటికి దౌత్యపరమైన మార్గాల ద్వారా పరిష్కారం కనుగొనాలని స్పష్టం చేశారు. ఇంధన మార్కెట్లలో స్థిరత్వాన్ని కాపాడటంతో పాటు, సరఫరా వ్యవస్థలను విస్తృతం చేసుకోవాలని సూచించారు.