భారత్లో సంతానోత్పత్తి రేటు తగ్గుముఖం పడుతున్న నేపథ్యంలో, ఇద్దరు పిల్లల నిబంధనపై సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. జనాభా పెరుగుదల భయంతో గతంలో తీసుకొచ్చిన ఈ నిబంధనలు ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ప్రాసంగికత కోల్పోయాయని అభిప్రాయపడింది.
భారత్లో సంతానోత్పత్తి రేటు తగ్గుతున్న నేపథ్యంలో, ఇద్దరికి మించి పిల్లలు ఉన్నవారిపై విధిస్తున్న ఎన్నికల అనర్హత నిబంధనలపై సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. జనాభా పెరుగుదల భయంతో గతంలో తీసుకొచ్చిన ఈ నిబంధనలు ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ప్రాసంగికత కోల్పోయాయని అభిప్రాయపడింది. 2003లో జావేద్ వర్సెస్ హర్యానా రాష్ట్రం కేసులో ఇచ్చిన తీర్పును మరోసారి పరిశీలించేందుకు దీనిని పెద్ద ధర్మాసనానికి పంపించింది. భారత్లో మొత్తం సంతానోత్పత్తి రేటు 2003లో 3.02గా ఉండగా, 2024 నాటికి 1.9కి పడిపోయిందని, జనాభా స్థిరంగా ఉండేందుకు అవసరమైన ప్రత్యామ్నాయ స్థాయి 2.1 అని కోర్టు పేర్కొంది. ఈ నిబంధనలు మహిళల పునరుత్పత్తి స్వేచ్ఛ, ప్రజాస్వామ్య రాజకీయ ప్రాతినిధ్య హక్కులపై ప్రభావం చూపుతున్నాయని తెలిపింది. మహారాష్ట్రలో మూడో సంతానం కారణంగా సర్పంచ్ పదవికి అనర్హత ఎదుర్కొన్న మంగళ భీమ్రావు ఇంగ్లే కేసులో, ఆమె పదవిలో కొనసాగేందుకు సుప్రీంకోర్టు అనుమతించింది. అయితే, దేశవ్యాప్తంగా రెండు పిల్లల నిబంధనలన్నీ రద్దయ్యాయని దీని అర్థం కాదు. వాటి చట్టబద్ధతపై పెద్ద ధర్మాసనం తదుపరి నిర్ణయం తీసుకోనుంది.
