దాదాపు 50 ఏళ్ల క్రితం తయారైన అరుదైన ఆపిల్-1 కంప్యూటర్ వేలంలో భారీ ధర పలికింది. పూర్తిగా పనిచేసే స్థితిలో ఉన్న ఈ యూనిట్ సుమారు రూ.10.9 కోట్లకు (11.48 లక్షల అమెరికన్ డాలర్లకు) అమ్ముడై రికార్డు సృష్టించింది. అక్షరవేకువలో ఆపిల్ సహ వ్యవస్థాపకుడు స్టీవ్ వోజ్నియాక్ సంతకం మదర్బోర్డుపై ఉండటం, స్టీవ్ జాబ్స్ స్వయంగా సంతకం చేసిన 1978 నాటి లేఖ కూడా దానితో పాటు లభించడం ఈ వేలానికి ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలిచాయి.
ఈ కంప్యూటర్ను దాని అసలు యజమాని ఫ్రెడ్ హ్యాట్ఫీల్డ్ పేరు మీద హ్యాట్ఫీల్డ్ ఆపిల్-1 అని పిలుస్తారు. న బోన్హామ్స్ వేలం సంస్థ నిర్వహించిన ఆన్లైన్ వేలంలో ఇద్దరు కొనుగోలుదారుల మధ్య సుమారు 28 నిమిషాల పాటు పోటీ కొనసాగిన తర్వాత ఈ ధర పలికింది. వాణిజ్యపరంగా విడుదలైన ఆపిల్-1 కంప్యూటర్లలో అత్యధిక ధరకు అమ్ముడైన యూనిట్గా ఇది రికార్డు సాధించినట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.
స్టీవ్ జాబ్స్ లేఖలో ఏముంది
1978లో స్టీవ్ జాబ్స్ ఈ కంప్యూటర్ అసలు యజమాని ఫ్రెడ్ హ్యాట్ఫీల్డ్కు లేఖ రాశారు. ఆపిల్-1 కంప్యూటర్ను తిరిగి ఇచ్చి, దానికి బదులుగా కొత్త ఆపిల్-2 కంప్యూటర్ మదర్బోర్డును పొందే అవకాశం గురించి అందులో వివరించారు. ఆపిల్-1లో సాఫ్ట్వేర్ పరిమితంగా ఉందని హ్యాట్ఫీల్డ్ భావించడంతో, జాబ్స్ ఈ ప్రతిపాదన చేశారు. అయితే హ్యాట్ఫీల్డ్ ఆ మార్పిడికి అంగీకరించకుండా తన కంప్యూటర్ను తన వద్దే ఉంచుకున్నారు. ఆ నిర్ణయం ఈ రోజు ఆ అరుదైన కంప్యూటర్ చారిత్రక విలువను మరింత పెంచింది.
200 కంప్యూటర్లు మాత్రమే తయారీ
ఆపిల్-1 కంప్యూటర్ను 1976లో స్టీవ్ వోజ్నియాక్ రూపొందించారు. స్టీవ్ జాబ్స్ దాని వ్యాపార అభివృద్ధి, మార్కెటింగ్ బాధ్యతలను నిర్వహించారు. అప్పట్లో సుమారు 200 ఆపిల్-1 కంప్యూటర్లు మాత్రమే తయారు చేయగా, వాటిలో 175 యూనిట్లు విక్రయించినట్లు చారిత్రక రికార్డులు చెబుతున్నాయి. ప్రస్తుతం 75లోపు యూనిట్లు మాత్రమే ధ్రువీకరించబడిన స్థితిలో మిగిలి ఉన్నట్లు ఆపిల్-1 రిజిస్ట్రీ వివరాలు సూచిస్తున్నాయి.
వేలంలో అమ్ముడైన ఈ కంప్యూటర్ రిజిస్ట్రీలో 48వ యూనిట్గా నమోదైంది. అసలు భాగాలు చాలా వరకు ఉండటంతో పాటు, ఇప్పటికీ పనిచేసే స్థితిలో ఉండటం దాని విలువను పెంచింది. 2013లో ఇదే కంప్యూటర్ సుమారు 6.86 లక్షల డాలర్లకు అమ్ముడైంది. తాజా వేలంలో ధర దాదాపు 11.48 లక్షల డాలర్లకు చేరింది.
సాంకేతిక చరిత్రకు అరుదైన గుర్తు
సాధారణంగా పాత కంప్యూటర్ల విలువ వాటి వయసుతో మాత్రమే నిర్ణయించబడదు. వాటి అసలుదనం, పనిచేసే స్థితి, చారిత్రక నేపథ్యం, ప్రముఖుల సంతకాలు, యాజమాన్యానికి సంబంధించిన ఆధారాలు కూడా కీలకంగా ఉంటాయి. హ్యాట్ఫీల్డ్ ఆపిల్-1లో ఈ అంశాలన్నీ కలిసివచ్చాయి. ఆపిల్ సంస్థ 50వ వార్షికోత్సవం జరుపుకుంటున్న సమయంలో ఈ వేలం జరగడం కూడా ప్రత్యేకతను సంతరించుకుంది.
