దేశవ్యాప్తంగా ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ ప్రక్రియ కొనసాగుతున్న వేళ భారత ఎన్నికల సంఘం పరిపాలనా వ్యవస్థలో వరుస మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్ బాధ్యతలు చేపట్టినప్పటి నుంచి సుమారు 20 నెలల వ్యవధిలో 18 నుంచి 20 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు చెందిన ప్రధాన ఎన్నికల అధికారుల బదిలీలు జరిగినట్లు ది ఎకనామిక్ టైమ్స్ నివేదిక వెల్లడించింది.
గతంతో పోలిస్తే బదిలీల తీరు
నివేదికలోని గణాంకాల ప్రకారం, మాజీ ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ రాజీవ్ కుమార్ పదవీకాలంలో సుమారు 33 నెలల్లో 23 మంది ప్రధాన ఎన్నికల అధికారుల బదిలీలు జరిగాయి. అంతకుముందు సునీల్ అరోరా, సుశీల్ చంద్ర పదవీకాలాల్లో కలిపి 41 నెలల్లో సుమారు 29 బదిలీలు నమోదయ్యాయి. ఈ గణాంకాలతో పోలిస్తే, ప్రస్తుత బదిలీల సంఖ్య గణనీయంగానే ఉంది.
2025లో ఎనిమిది నుంచి తొమ్మిది రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో ప్రధాన ఎన్నికల అధికారులు మారగా, 2026లో ఇప్పటివరకు కనీసం మరో పది మార్పులు జరిగినట్లు నివేదిక పేర్కొంది. సాధారణంగా పరిపాలనా కొనసాగింపు కోసం ప్రధాన ఎన్నికల అధికారులను కనీసం మూడేళ్లపాటు కొనసాగించే సంప్రదాయం ఉన్నప్పటికీ, ఇటీవల బదిలీ అయిన వారిలో కనీసం ఏడుగురు రెండేళ్లలోపే ఆ పదవిని వీడినట్లు గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.
బిహార్తో మొదలైన మార్పుల పరంపర
2024లో బిహార్లో ప్రధాన ఎన్నికల అధికారి మార్పుతో ఈ ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది. ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ చేపట్టిన తొలి రాష్ట్రం బిహార్. ఏప్రిల్లో వినోద్ సింగ్ గుంజియాల్, హెచ్.ఆర్. శ్రీనివాస్ స్థానంలో బాధ్యతలు స్వీకరించారు. ఆ తర్వాత నాగాలాండ్, ఛత్తీస్గఢ్, జమ్మూ కశ్మీర్, హర్యానా, మధ్యప్రదేశ్, కర్ణాటక, మణిపూర్, లడఖ్ తదితర ప్రాంతాల్లోనూ అధికారుల మార్పులు జరిగాయి.
లక్షద్వీప్లో 2024-2025 మధ్య ముగ్గురు వేర్వేరు అధికారులు ప్రధాన ఎన్నికల అధికారులుగా పనిచేశారు. 2026లో పంజాబ్, ఢిల్లీ, గుజరాత్, సిక్కిం, చండీగఢ్లలోనూ మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి.
ఉప ఎన్నికల కమిషనర్ల స్థాయిలోనూ మార్పులు
ఎన్నికల సంఘం ప్రధాన కార్యాలయంలో ఉప ఎన్నికల కమిషనర్ల స్థాయిలో కనీసం నాలుగు ముఖ్యమైన మార్పులు జరిగినట్లు నివేదిక పేర్కొంది. భాను ప్రకాశ్ యేతురు, పవన్ కుమార్ శర్మ నియామకాలతో పాటు, 2024లో సంజయ్ కుమార్ను తిరిగి ఆయన మాతృ కేడర్కు పంపడం, అక్టోబర్లో ప్రకాశ్ రాజ్పురోహిత్ నియామకం కూడా ఈ మార్పుల్లో భాగంగా ఉన్నాయి.
ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ ప్రక్రియపై దేశవ్యాప్తంగా రాజకీయ చర్చ జరుగుతున్న సమయంలో ఈ బదిలీలు చోటుచేసుకున్నాయి. కొన్ని ప్రతిపక్ష పార్టీలు ఓటర్ల పేర్ల తొలగింపు, జాబితాల సవరణ విధానంపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. అయితే ఎన్నికల సంఘం తన ప్రక్రియను సమర్థిస్తూ, అర్హులైన ఓటర్ల పేర్లు తప్పుగా తొలగించబడితే వాటిని తిరిగి చేర్చేందుకు అవకాశం ఉందని తెలిపింది.
అధికారుల బదిలీలు పరిపాలనా అవసరాల దృష్ట్యా జరిగాయా, లేక ఎన్నికల నిర్వహణపై వాటి ప్రభావం ఏమిటన్నది చర్చనీయాంశంగా మారింది. అయితే బదిలీల సంఖ్య ఒక్కటే ఆధారంగా వాటి వెనుక ఉద్దేశాలను నిర్ధారించలేము. ఎన్నికల నిర్వహణలో పారదర్శకత, అధికారుల నిరంతర కొనసాగింపు, ఓటర్ల జాబితాల ఖచ్చితత్వం వంటి అంశాలు కీలకంగా నిలవనున్నాయి.











